Γιατί γράφουμε; Στην Ελλάδα, εκδίδονται ημερησίως ένα μυθιστόρημα και δυο ποιητικές συλλογές. Τρία βιβλία λογοτεχνίας την ημέρα. Κάθε ημέρα. Γιατί γράφουμε; Γράφουμε γιατί είμαστε μικροί κι ασήμαντοι. Αν είμασταν Ιησούς ή Σωκράτης, δεν θα γράφαμε. Γιατί γράφουμε; Διότι γράφουμε μέ λέξεις, που είναι εύκολο, και όχι με πράξεις, που είναι δύσκολο. ΄Ισως γι’ αυτό ο θείος Πλάτων εξορίζει τους ποιητές από την ιδανική Πολιτεία του. ΄Ισως γι’ αυτό ο Αριστοτέλης δηλώνει ότι “η δικαιοσύνη είναι ανώτερη από την ποίηση”. Δικαιοσύνη για κείνους τους ανθρώπους ήταν συμπερίληψη όλων μα όλων των αρετών, σε σημερινούς όρους θα ήταν η “καλοσύνη”.  Τι σημαίνει ότι “η δικαιοσύνη είναι ανώτερη από την ποίηση; Πώς εφαρμόζεται αυτό το αξίωμα; Μπορείτε να φανταστείτε έναν μεγάλο ποιητή να θυσιάζει το ωραιότερό του ποίημα για να σώσει μια οικογένεια; Μπορείτε να τον φανταστείτε να λέει ότι “Δεν θα καθήσω να γράψω το Ημερολόγιο Καταστρώματος ή το ΄Αξιον Εστί, διότι πρέπει να αφιερώσω τον χρόνο μου και την αγωνία μου στο να γυρίζω δώθε κείθε εκλιπαρώνατς δανεικά, με σκοπό να σωθεί ένας χρεωμένος πολύτεκνος από τη φυλακή” ; Αν είναι αριστοτελικός και πιστεύει ότι η δικαιοσύνη, η καλοσύνη δηλαδή, είναι ανώτερη από την ποίηση, ναι, θα θυσιάσει το ωραιότερό του ποίημα για να σώσει έναν συνάνθρωπο. Υπάρχουν τέτοιοι; Κι αν υπάρχουν (προσωπικά δεν συνάντησα κανέναν), δεν θα το μάθουμε ποτέ. Η μυστική καλοσύνη είναι η αληθινή. Η επιδεικτική καλοσύνη παραμένει κακία και φαρισαϊσμός ή, το πολύ πολύ, αποτελεί πολιτική. Το ερώτημα “Γιατί γράφουμε;” ο Ερνέστο Σάμπατο το απάντησε ως εξής: Η συντριπτική πλειοψηφία γράφει για αιτίες υποδεέστερες. (Γράφουν) επειδή ζητούν φήμη και χρήμα. (Γράφουν) γιατί απλούστατα τους είναι εύκολο, γιατί δεν αντιστέκονται στη ματαιοδοξία να δούνε το όνομά τους τυπωμένο. Στην καλύτερη περίπτωση (γράφουν) για διαφυγή ή (γράφουν) για παιχνίδι. Απομένουνε τότε οι λίγοι που λογαριάζονται. (Απομένουν) εκείνοι που νιώθουν τη σκοτεινή ανάγκη, την επίμονη, να αποτυπώσουν τη μαρτυρία του δράματός τους, της ατυχίας τους, της μοναξιάς τους”. Να αποτυπώσουν τη μαρτυρία του δράματός τους”, λέει ο Ερνέστο Σάμπατο. “Είναι οι μάρτυρες”, διευκρινίζει, “δηλαδή οι εκφραστές μιας εποχής. Είναι οι άνθρωποι που δεν γράφουν εύκολα, αλλά με δάκρυ” . Με κριτήριο τη “μαρτυρία” αναζητήστε μερικά βιβλία για το φθινόπωρο. Διαβάστε και τις απόψεις των κριτικών. Προσέξτε, όμως. Το βιβλίο είναι καθρέφτης. Τις προάλλες, ο συγγραφέας και ποιητής Θανάσης Γεωργιάδης αφηγήθηκε έναν μύθο, δηλαδή ένα πέρα ως πέρα αληθινό παραμύθι: Προπολεμικά, ένας χωριάτης από τα Γρεβενά κατέβηκε στη Σαλονίκη και, τι να πάρει ο άνθρωπος στη γυναίκα του, της αγοράζει έναν καθρέφτη, και έρχοντας τον κρεμά στο ανώγι  του σπιτιού τους. Πάει η γυναίκα του, γυαλίζεται και φωνάζει  “Μάνα, ο γιος σου έφερε ά λ λ η  γυναίκα από τη Σαλονίκη”. Πάει στον καθρέφτη η πεθερά, γυαλίζεται κι εκείνη και της λέει “Δεν είναι γυναίκα, γραία είναι”. Τρέχει πλάι, στου αδελφού της, στου παπά, η πεθερά και τον φωνάζει να γυαλιστεί κι εκείνος. Γυαλίζεται ο παπάς και λέει “Ούτε γραία, ούτε νέα. Ο ιερομάρτυς άγιος Χαράλαμπος είναι”. Καθρεφτιστείτε κι εσείς στον χάρτινο καθρέφτη. Διαβάστε οι ίδιοι τα κείμενα. Μην περιορίζεσετε στο να σας διηγούνται οι άλλοι τι βλέπουν στον καθρέφτη. Κι ας κατέχουν έξοχους ακαδημαϊκούς τίτλους, κι ας είναι καταξιωμένοι…
 
Blog Summary Widget